Line breaks are set typographically in the following rather than being shown explicitly (as || or some such symbol). Contractions have been expanded, with the exception of, û , a circumflex over a vowel represents the macron or other diacritical used in the text to indicate a following -m or -n.

[...] corrections for the original text.

Vertical lines in the original text were rendered as commas.

- continuation marker (=) in the original text.

= indicates the continuation of a word between two lines when not actually marked as a continuation in the original text.

Acta Ludis Romanis Innocêtio octa=uo in solio Petri sedente Anno a Na-tali Saluatoris ·M·CCCC·XCII· Vndecimo Kalendas Maii.

·1·4·9·4·

NIHIL SINE CAVSA.

.I. .B.

De Insulis nuper inuentis

Epistola Christoferi Colom (cui etas nostra mul-tum debet: de Insulis in mari Indico nuper inuen-tis: ad quas perquirendas octauo antea mense: au-spiciis et ere inuictissimi Fernandi Hispaniarû Re-gis missus fuerat) ad Magnificû dominû Raphae-lem Sanxis: eiusdem serenissimi Regis Thesaurari=um missa: quam nobilis ac litteratus vir Aliander de Cosco: ab Hispano ideomate: in latinum con-uertit: tercio Kalendas Maii .M.cccc.xciij. Pontifi-catus Alexandri Sexti Anno primo.

Qvoniam suscepte prouinciæ rem perfectâ me consecutû fuisse: gratum tibi fore scio. has constitui exarare: quæ te vniuscuiusque rei in hoc nostro itinere geste inuêteque admoneât. Tricesimotercio die postquam Gadibus discessi: in ma=re Indicû perueni: vbi plurimas Iu[n]sulas innumeris habitatas hominibus reperi: quarû omnium pro foe-licissimo Rege nostro: præconio celebrato, et vexil=lis extensis: côtradicente nemine possessionê acce-pi. primeque earum: diui Saluatoris nomê imposui. cuius fretus auxilio: tam ad hanc quam ad ceteras alias peruenimus. Eam vero Indi Guanahanyn vocant. Aliarum etiam vnâquanque nouo nomine nûcupaui. Quippe aliam Insulam Sancte Marie Conceptio-nis. aliam Fernandinam. aliam Hysabellam. aliâ

orientem prospexi: distantem ab hac Iohanna mi-liaribus .liiij. quâ protinus Hispanam dixi: in eâque concessi: et direxi iter: quasi per Septentrionê quê-admodum in Iohanna ad orientê: miliaria .dlxiiij. quæ dicta Iohâna et alie ibidem Insule quam fertilissi-me existunt. Hæc multis atque tutissimus et latis: nec aliis quos vnquam viderim comparandis portibus: est circun[m]data. multi maximi et salubres hanc interflu=unt fluuii. multi quoque et eminentiddimi in ea sunt môtes. Omnes he insule sunt pulcerrr[rr]ime et variis distincte figuris: peruie: et maxima arborum varie-tate sidera lambentium plene: quas nunquam foliis pri=uari credo: quippe vidi eas ita virêtes atque decoras: ceu mense Maio in Hispania solent esse: quarum alie florêtes: alie fructuose: alie in alio statu: secundum vniuscuiusque qualitatem vigebant: garriebat philo=mena: et alii passeres varii ac innumeri: mense No-uembris quo ipse per eas deambulabam: Sunt pre=terea in dicta Insula Iohanna: septem vel octo pal=marum genera: quæ proceritate et pulchritudine. (quêadmodum cetere omnes arbores, herbe, fru-ctusque([)] nostras facile exuperant. Sunt et mirabiles pinus, agri, et prata vastissima, varie aues, varia mel=la, varique metalla: ferro excepto. in ea autem quâ Hispanam supra diximus nuncupari: maximi sunt montes ac pulchri: vasta, rura, nemora, câpi feracis=simi, seri, pacisque et côdêdis edificiis aptissimi. Por-tuum in hac Insula cômoditas: et præstantia flumi=

quêadmodû eduntur in lucem. præter aliquas femi-nas. que folio frondeue aliqua: aut bombicino ve-lo: pudenda operiunt: quod ipse sibi ad id negocii parant. Carent hi omnes (vt supra dixi) quocunque genere ferri. carent et armis: vtpote sibi ignotis. nec ad ea sunt apti. non proptercorporis deformitatê: (cum sint bene formati) sed quia sunt timidi ac ple=ni formidine. gestant tamen pro armis arundines so=le perustas: in quarum radicibus: hastile quoddam li-gneum ficcum et in mucronem attenuatum figût: neque his audent iugitur vti: nam sæpe euenit cû mi-serim duos vel tris homines ex meis ad aliquas vil-las: vt cum earum loquerentur incolis: exiisse agmen glomeratum ex Indis: et vbi nostros appropinqua=re videbant: fugam celeriter arripuisse: despretis a patre liberis, et econtra. et hoc non quod cuipiam eorum damnum aliquod vel iniuria illata fuerit: immo ad quoscun[m]que appuli: et quibus cû verbum facere po-tui: quicquid habebam sum elargitus: pannû alia-que permulta: nulla mihi facta versura: sed sunt natu-ra pauidi ac timidi. ceterum vbi se cernunt tutos: omni metu repulso: sunt admodû simplices ac bo-ne fidei: et in omnibus quæ habent liberalissimi: ro=ganti quod possidet inficiatur nemo: quin ipsi nos ad id poscendum inuitant. Maximum erga omnes a-morê preseserût: dant queque magna pro paruis. mini=ma licet re, nihiloue côtenti: ego attamen prohibui ne tâ minima et nullius precii hisce darentur: vt sunt lan=

re illud peruenire: prima Insula quosdâ Indos vio=lenter arripui: qui ediscerêt a nobis: et nos pariter docerent ea: quorû ipsi in hisce partibus cognitio-nem hababant. et ex voto suscessit: nam breui nos ipsos: et hi nos: tum gestu ac signis: tû verbis intel-lexerût: magnoque nobis fuere emolumêto: veniût modo mecû tamê: qui semper putât me desiluisse e coelo quamuis diu nobiscû versati fuerint: hodieque ver-sentur. et hi erant primi: qui id quodcûque appellaba-mus nunciabant: alii deinceps aliis elata voce dicê-tes. Venite venite et videbitis gêtes ethereas. Quâ=obrem tam femine quam viri: tam impuberes quam adulti: tam iuuenes quam senes: deposita formidine, paulo an=te concepta: nos certatim visebât magna iter stipâ-te caterua, aliis cibum, aliis potum afferêtibus: ma=ximo cum amore ac beninolentia incredibili. Ha-bet vnaqueque Insula: multas scaphas solidi ligni; et si angustas: longitudine tamen ac forma nostris bi=remibus similes: cursu autê velociores. Reguntur re-mis tantûmodo: Harum quedê sunt magnæ: que-dam parue: quedam in medio consistût. Plures ta-men biremi que remigêt duodeuiginti trantis ma=iores: cum quibus in omnes illas Insulas: que innu=mere sunt: traiicitur cunque his suam mercaturam ex=ercêt: et inter eos cômertia fiunt. Aliquas ego harum biremium seu scapharum vidi: que vehebât setua=ginta et octuaginta remiges. In omnibus his Insu-lis nulla est diuersitas inter gentis effigies. nulla in

entem miliaria .cccxxij. secundum quam viam et interuallû itineris: possum dicere hanc Iohanem esse maiorum Anglia et Scotia simul: nâque vltra di-cta .cccxxij. passuum milia: in ea parte que ad occi=dentem prospectat: due (quas nô pecii) super sunt prouincie: quarum alteram Indi Anan vocant: cu-ius accole caudati nascuntur. Tendentur in longi-tudinê ad miliaria .clxxx. vt ab his quos veho me-cum Indis percepi: qui omnis has callent Insulas. Hispane vero ambitus maior est tota Hispania a cologna vsque ad fontem rabidum. hincque facile ar-guitur quod quartû eius latus quod ipse per rectam li-neam occidentis in orientem traieci: miliaria conti-net .dxl. Haec Insula est affectanda et affectata nô spernenda in qua et si aliarum omnium vt dixi pro Inuictissimo Rege nostro solenniter possessionem accepi: earumque imperiû dicto Regi penitus com-mittitur: in oportuniori tamen loco: atque omni lu-cro et commertio condecenti: cuiusdam magne vil-le: cui Natiuitatis domini nomen dedimus: posses=sionem peculiariter accepi. ibique arcem quandâ eri-gere extemplo iussi: que modo iam debet esse per-acta: in qua homines necessarii sunt visi: cum om-ni armorum genere: et vltra annum victu oportu-no reliqui. Item quandam carauellam: et pro aliis côstruendis tam in hac arte quam in ceteris peritos: ac eiusdem Insule Regis erga nos beniuolentiam et fa=miliaritatê incredibilem. Sunt enim gêtes ille ama=

humana vescuntur. Habent predicti biremiû gene=ra plurima: quibus in omnes Indicas Insulas traiici= unt, depredant, surripiuntque quecunque possunt. Ni=hil ab aliis differût: nisi quod gerût more femineo lon=gos crines. vtuntur arcubus et spiculis arundineis: fixis (vt diximus) in grossiori parte attenuatis ha-stilibus. ideoque habentur feroces: quare ceteri Indi inexhausto metu plectuntur: sed hos ego nihili fa-cio plus quam alios. Hi sunt qui coeunt cum quibusdâ feminis: quæ sole Insulâ Matheunin primâ ex Hi-spana in Indiam traiicientibus habitant. He autê femine nullum sui sexus opus exercent: vtuntur enim arcubus et spiculis sicuti de earum côiugibus dixi: muniût sese laminis eneis: quarum maxima apud eas copia existit. Aliam mihi Insulam affirmant su=pradicta Hispana maiorem: eius incole carêt pilis. auroque inter alias potissimum exuberat. Huius In=sule et aliarum (quas vidi) homines mecum porto: qui horum quæ dixi testimonium perhibent. De-nique vt nostri discessus et celeris reuersionis côpen-dium: ac emolumentum breuibus astringâ hoc pol=liceor: me nostris Regibus inuictissimis paruo eorum fultum auxilio: tâtum auri daturum quantû eis fu-erit opus. tantum vero aromatum. bombicis. ma-sticis (que apud Chium duntaxat inuenitur) tantûque lignialoes. tantum seruorû hydrographilatorû: quan=tum eorum maiestas voluerit exigere. Item reubar=barum et alia aromatû genera: quæ hii quos in di-

nitas est futura particeps. Hec vt gesta sunt sic breui-ter enarrata. Vale. Vlisbone, pridie ydus Marcii.

Christoforus Colom Oceanice classis Præfectus.

Epigrâma. R. L. de Corbaria Episcopi Môtis- palusii.

Ad Inuictissimû Regem Hispaniarum.

Iam nulla Hispanis tellus addenda triumphis: Atque parum tantis viribus, orbis erat. Nunc longe Eois regio deprensa sub vndis: Auctura est titulos Bethice magne tuos. Vnde repertori merito referenda Columbo Gratia: sed summo est maior habenda deo: Qui vincenda parat noua regna, tibique sibique: Teque simul fortem præstat et esse pium.